Stasiun Solo Balapan
7°33′24″S 110°49′17″E / 7.5567545°S 110.8213985°E
Stasiun Solo Balapan
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Stasiun Solo Balapan | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Lokasi |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Koordinat | 7°33′24.30″S 110°49′17.04″E / 7.5567500°S 110.8214000°E{{#coordinates:}}: tidak bisa memiliki lebih dari satu tag utama per halaman | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ketinggian | +93 m | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Operator | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Layanan | Argo Lawu, Argo Dwipangga, Bima, Gajayana, Lodaya, Argo Wilis Turangga, Mutiara Selatan, Malabar, Sancaka, Malioboro Ekspres, Madiun Jaya, Senja Utama Solo, Madiun Jaya Ekspres, Sriwedari, Kalijaga, Sidomukti, dan Prambanan Ekspres. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Konstruksi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jenis struktur | Atas tanah | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Informasi lain | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kode stasiun |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Klasifikasi | Besar[1] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sejarah | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Dibuka | 1873 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Lokasi pada peta | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Solo_Station.jpg/220px-Solo_Station.jpg)
Stasiun Solo Balapan (Hanacaraka: ꦱꦼꦠꦱꦶꦪꦸꦤ꧀ꦯꦭꦧꦭꦥ꧀ꦥꦤ꧀, Setasiun Sala Balapan), (kode: SLO, +93 m) adalah stasiun induk di kota Surakarta, tepatnya di wilayah Kelurahan Kestalan dan Gilingan, Banjarsari, Surakarta. Nama "Balapan" diambil dari nama kampung yang terletak di sebelah utara kompleks stasiun. Stasiun ini terletak di jalur kereta api yang menghubungkan Kota Bandung, Jakarta, Surabaya, serta Semarang dan Stasiun Solo Balapan merupakan stasiun kereta api terbesar di Kota Surakarta dan Jawa Tengah.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/id/thumb/2/2f/Batas_balapan.jpeg/220px-Batas_balapan.jpeg)
Pembangunan stasiun ini dilakukan oleh jaringan kereta api masa kolonial NIS pada abad ke-19 (tepatnya 1873) dan merupakan salah satu stasiun besar tertua di Indonesia (setelah Stasiun Semarang Tawang). Pembangunannya dilakukan pada masa pemerintahan Mangkunagara IV, dan merupakan stasiun untuk wilayah Kadipaten Praja Mangkunagaran. Stasiun besar di Solo untuk wilayah Kasunanan adalah Stasiun Solo Jebres. Pembangunannya dirancang oleh Herman Thomas Karsten, seorang arsitek kenamaan beraliran Indisch.
Stasiun Solo Balapan memiliki dua emplasemen, utara dan selatan. Emplasemen selatan memiliki lima jalur sedangkan emplasemen utara memiliki tujuh jalur. Emplasemen selatan umumnya dipakai untuk pelayanan kereta api penumpang, sementara emplasemen utara lebih diperuntukkan untuk pelayanan kereta api barang dan pemberangkatan kereta api Senja Utama Solo dan Lodaya. Ke arah timur, terdapat dua jurusan, rel arah ke utara menuju ke Semarang, rel ke timur menuju Surabaya. Emplasemen utara memiliki fasilitas penurunan angkutan semen. Emplasemen selatan maupun utara tidak memiliki peron tinggi; peron tinggi hanya terletak pada ujung sebelah utara jalur 5. Hal ini disebabkan oleh sempitnya peron.
Di sisi timur stasiun terdapat segitiga pembalik (wye) yang memungkinkan rangkaian kereta api berbalik arah seluruhnya dengan menggunakan prinsip langsir. Sisi-sisi segitiga pembalik ini juga memungkinkan kereta api dari timur (dari stasiun Solo Jebres) untuk langsung ke utara / ke Semarang tanpa lewat stasiun Solo Balapan dan sebaliknya. Di dekat segitiga pembalik ini terdapat Depo BBM Pertamina, yang rel masuknya juga dari salah satu sisi segitiga pembalik ini. Di sisi barat stasiun terdapat kompleks dipo lokomotif dan kereta.
Saat ini, sedang dilakukan pembenahan sistem tiket kereta api di stasiun Solo Balapan, dengan menambahkan lima alat pendeteksi tiket otomatis dan akan diterapkan mulai lebaran 2015.[2]
Stasiun Solo Balapan menjadi inspirasi bagi salah satu lagu congdut yang sangat populer pada tahun 1990-an dari Didi Kempot: Setasiun Balapan.
Kereta api
Beberapa kereta api yang berhenti di stasiun ini:
- Eksekutif
- Argo Lawu ke Jakarta Gambir
- Argo Dwipangga ke Jakarta Gambir
- Argo Wilis ke Surabaya Gubeng dan Bandung
- Turangga ke Bandung dan Surabaya Gubeng
- Bima ke Jakarta Gambir dan Malang
- Gajayana ke Jakarta Gambir dan Malang
- Eksekutif dan Ekonomi AC
- Malioboro Ekspres I dan II ke Yogyakarta dan Malang
- Eksekutif, Bisnis, dan Ekonomi AC
- Malabar ke Bandung dan Malang
- Bisnis
- Senja Utama Solo ke Jakarta Pasarsenen
- Mutiara Selatan ke Bandung dan Surabaya Gubeng
- Komuter
- Prambanan Ekspres ke Yogyakarta/Kutoarjo
- Madiun Jaya AC ke Yogyakarta dan Madiun
- Madiun Jaya ke Yogyakarta dan Madiun
- Sriwedari ke Yogyakarta
- Sidomukti ke Yogyakarta
- Kalijaga ke Purwosari dan Semarang Poncol
Jadwal kereta api
Jadwal sesuai Gapeka 2015
No. KA | Nama KA | Kelas | Tujuan | Tiba | Berangkat |
---|---|---|---|---|---|
132 | Mutiara Selatan | Bisnis AC | Surabaya Gubeng (SGU) | 01.36 | 01.41 |
44 | Bima | Eksekutif | Malang (ML) | 01.53 | 02.00 |
100 | Malabar | Eksekutif, Bisnis AC, Ekonomi AC | Malang (ML) | 02.42 | 02.50 |
42 | Gajayana | Eksekutif | Malang (ML) | 02.46 | 03.00 |
103 | Malioboro Malam | Eksekutif, Ekonomi AC | Yogyakarta Tugu (YK) | 02.58 | 03.03 |
82 | Lodaya Malam | Eksekutif, Bisnis AC | Solo Balapan (SLO) | 04.00 | - |
50 | Turangga | Eksekutif | Surabaya Gubeng (SGU) | 04.19 | 04.24 |
8 | Argo Lawu | Eksekutif | Solo Balapan (SLO) | 04.45 | - |
134 | Senja Utama Solo | Bisnis AC | Solo Balapan (SLO) | 06.58 | - |
79 | Lodaya Pagi | Eksekutif, Bisnis AC | Bandung (BD) | - | 07.00 |
84 | Sancaka Pagi | Eksekutif, Bisnis AC | Surabaya Gubeng (SGU) | 07.39 | 07.44 |
7 | Argo Lawu | Eksekutif | Gambir (GMR) | - | 08.00 |
102 | Malioboro Pagi | Eksekutif, Ekonomi AC | Malang (ML) | 08.28 | 08.34 |
5 | Argo Wilis | Eksekutif | Bandung (BD) | 10.22 | 10.29 |
83 | Sancaka Pagi | Eksekutif, Bisnis AC | Yogyakarta Tugu (YK) | 11.55 | 12.00 |
101 | Malioboro Pagi | Eksekutif, Ekonomi AC | Yogyakarta Tugu (YK) | 14.37 | 14.45 |
80 | Lodaya Pagi | Eksekutif, Bisnis AC | Solo Balapan (SLO) | 16.15 | - |
10 | Argo Dwipangga | Eksekutif | Solo Balapan (SLO) | 16.35 | - |
6 | Argo Wilis | Eksekutif | Surabaya Gubeng (SGU) | 16.47 | 16.52 |
86 | Sancaka Sore | Eksekutif, Bisnis AC | Surabaya Gubeng (SGU) | 17.19 | 17.25 |
133 | Senja Utama Solo | Bisnis AC | Pasar Senen (PSE) | - | 17.30 |
81 | Lodaya Malam | Eksekutif, Bisnis AC | Bandung (BD) | - | 19.00 |
41 | Gajayana | Eksekutif | Gambir (GMR) | 19.22 | 19.30 |
9 | Argo Dwipangga | Eksekutif | Gambir (GMR) | - | 20.00 |
49 | Turangga | Eksekutif | Bandung (BD) | 20.29 | 20.34 |
43 | BIMA | Eksekutif | Gambir (GMR) | 20.52 | 20.58 |
85 | Sancaka Sore | Eksekutif, Bisnis AC | Yogyakarta Tugu (YK) | 21.35 | 21.42 |
104 | Malioboro Malam | Eksekutif, Ekonomi AC | Malang (ML) | 21.45 | 21.52 |
99 | Malabar | Eksekutif, Bisnis AC, Ekonomi AC | Bandung (BD) | 22.30 | 22.35 |
131 | Mutiara Selatan | Bisnis AC | Bandung (BD) | 23.20 | 23.25 |
Galeri
-
Gerbang masuk stasiun Solo Balapan.
-
Lorong masuk Stasiun Solo Balapan.
-
Peron dan bangunan yang memisahkan peron selatan dan utara di Stasiun Solo Balapan.
-
Gerbong yang dipergunakan oleh Susuhunan Pakubuwana X tiba di Stasiun Solo Balapan
Referensi
- ^ a b Buku Informasi Direktorat Jenderal Perkeretaapian 2014 (PDF). Jakarta: Direktorat Jenderal Perkeretaapian, Kementerian Perhubungan Indonesia. Diarsipkan dari versi asli (PDF) tanggal 1 Januari 2020.
- ^ Solopos: Lebaran 2015: 5 Pintu Pendeteksi Tiket akan Dipasang di Stasiun Balapan
Galat Lua: unknown error. Galat Lua: unknown error. Galat Lua: unknown error.